موتور بنز 272

موتور بنز ۲۷۲ (M272) محبوب‌ترین موتور V6 مرسدس بنز در بازار ایران است. این موتور ۶ سیلندر V شکل DOHC با ساختار آلومینیومی سبک بین سال‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۱۲ تولید شد و جانشین موتور بنز ۱۱۲ (M112) محسوب می‌شود. سیستم تایمینگ زنجیری، ۲۴ سوپاپ و عملکرد قابل اعتماد M272 را به ستون فقرات خودروهای V6 بنز در یک دهه تبدیل کرد.

M272 در سه نسخه اصلی تولید شده: M272 E25 با حجم ۲۵۰۰ سی‌سی و ۲۰۴ اسب بخار که در C230 استفاده شده، M272 E30 با ۳۰۰۰ سی‌سی و ۲۳۱ اسب بخار برای C280، E280 و ML280، و M272 E35 با ۳۵۰۰ سی‌سی و ۲۷۲ اسب بخار که پرتقاضاترین نسخه در ایران است. نسخه E35 در مدل‌های C350، E350، ML350، CLK350، R350 و S350 نصب شده.

در بازار ایران E350 و ML350 بیشترین تقاضا را برای موتور M272 استوک دارند. قیمت موتور نو از نمایندگی بالای ۴۰۰ میلیون تومان است و سفارش هم ۸ تا ۱۲ هفته زمان می‌برد. موتور استوک تست‌شده با ۴۰ تا ۶۰ درصد صرفه‌جویی و تحویل سریع‌تر در دسترس است. برای صاحبان بنزهای V6 که موتورشان نیاز به تعویض دارد، استوک عملی‌ترین و اقتصادی‌ترین گزینه است.

نکته‌ای که هر خریدار M272 باید بداند: مدل‌های اولیه (قبل از ۲۰۰۸) یک مشکل شناخته‌شده دارند — سایش چرخ‌دنده شفت بالانس (Balance Shaft Sprocket Wear). این مشکل جدی را در ادامه مفصل بررسی می‌کنیم. مرسدس بنز در تولیدات ۲۰۰۸ به بعد جنس چرخ‌دنده را تغییر داد و مشکل برطرف شد.

خرابی موتور بنز مستقیماً روی سایر اجزا اثر می‌گذارد. وقتی M272 نشانه‌های خرابی نشان می‌دهد، بررسی گیربکس بنز E350 هم ضروری است. لرزش و فشار غیرعادی موتور به گیربکس منتقل می‌شود و عمر آن را کوتاه می‌کند. ارتباط بین‌نسلی M272 هم برای خریداران مهم است: M112 نسل قبلی و M276 نسل بعدی آن محسوب می‌شود — خریدار M272 ممکن است به M112 هم نیاز پیدا کند.

در ادامه مشخصات فنی هر سه نسخه، مشکلات رایج، بررسی صادقانه مشکل شفت بالانس و راهنمای خرید استوک مطمئن را بررسی می‌کنیم.

نسخه E35 (۳۵۰۰ سی‌سی) پرتقاضاترین M272 در ایران است. قدرت ۲۷۲ اسب بخار در ۶,۰۰۰ دور و گشتاور ۳۵۰ نیوتن‌متر در بازه ۲,۴۰۰ تا ۵,۰۰۰ دور تولید می‌کند. این موتور در E350 و C350 با گیربکس اتوماتیک ۷ سرعته 7G-Tronic جفت شده. گیربکس بنز C350 و گیربکس بنز S350 هر دو از نوع 7G-Tronic هستند و عملکرد روان و مصرف سوخت معقولی ارائه می‌دهند.

E30 (۳۰۰۰ سی‌سی) نسخه میانی با ۲۳۱ اسب بخار و ۳۰۰ نیوتن‌متر گشتاور است. در C280، E280 و ML280 استفاده شده و تعادل خوبی بین قدرت و مصرف ارائه می‌دهد. E25 (۲۵۰۰ سی‌سی) سبک‌ترین نسخه با ۲۰۴ اسب بخار است و در C230 نصب شده — در بازار ایران کمیاب‌ترین نسخه محسوب می‌شود.

هر سه نسخه M272 ساختار مشابهی دارند: بلوک آلومینیومی، سرسیلندرهای DOHC با ۴ سوپاپ در هر سیلندر، سوخت‌رسانی انژکتوری چندنقطه‌ای و تایمینگ زنجیری. تفاوت اصلی در قطر و کورس سیلندر و تنظیمات ECU است. نسبت تراکم در هر سه نسخه حدود ۱۰.۷:۱ تا ۱۱.۳:۱ متغیر است.

M272 E35 در S350 هم استفاده شده. S-Class به دلیل وزن بالاتر فشار سنگین‌تری به موتور وارد می‌کند. برای صاحبان S350 بررسی منظم سطح روغن و وضعیت زنجیر تایمینگ اهمیت بیشتری دارد.

M272 در کل موتور قابل اعتمادی است و با نگهداری مناسب عمر بالای ۳۰۰ هزار کیلومتر دارد. اما مشکل شفت بالانس یک استثنای جدی است که هر خریدار باید بداند. در مدل‌های ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۷ چرخ‌دنده شفت بالانس از جنس فلز متخلخل (Sintered Metal) ساخته شده بود. این جنس نرم‌تر از حد لازم بود و تحت فشار زنجیر تایمینگ به‌تدریج سایش پیدا می‌کرد.

سایش چرخ‌دنده شفت بالانس باعث تغییر تایمینگ موتور می‌شود. اولین نشانه معمولاً صدای جغجغه از جلوی موتور هنگام استارت سرد است. اگر این مشکل نادیده گرفته شود، زنجیر تایمینگ از جا در می‌رود و موتور آسیب غیرقابل برگشت می‌بیند. هزینه تعمیر شفت بالانس بسیار بالاست چون نیاز به باز کردن جلوی موتور دارد.

خبر خوب: مرسدس در مدل‌های ۲۰۰۸ به بعد جنس چرخ‌دنده را به فلز آهنگری (Forged) تغییر داد و مشکل عملاً حل شد. هنگام خرید M272 استوک، سال ساخت موتور اهمیت حیاتی دارد. موتورهای ۲۰۰۸ به بعد از نظر شفت بالانس ایمن هستند. برای موتورهای قبل از ۲۰۰۸ باید بررسی شود که آیا چرخ‌دنده قبلاً تعویض شده یا نه.

سایر مشکلات رایج M272 شامل لرزش غیرعادی ناشی از خرابی دسته‌موتور، نشتی واشر سرسیلندر بعد از ۲۰۰ هزار کیلومتر و خرابی سنسور میل‌بادامک است. هیچ‌کدام به اندازه مشکل شفت بالانس جدی نیستند و با هزینه معقول قابل رفع هستند. موتور بنز M271 (۴ سیلندر) هم مشکل مشابهی با کشش زنجیر تایمینگ دارد ولی ساختار و راه‌حل تعمیر آن با M272 متفاوت است.

درک ارتباط نسل‌های موتور V6 مرسدس برای خریداران استوک ارزشمند است. [M112](/engine/benz-112-engine) (۱۹۹۷-۲۰۰۵) نسل قبلی M272 بود — یک V6 با یک میل‌بادامک بالاسر (SOHC) و ۳ سوپاپ در هر سیلندر. M112 موتور ساده‌تر و از نظر ساختار قابل اعتمادتر بود ولی بازدهی و قدرت کمتری داشت. مهم‌تر اینکه M112 مشکل شفت بالانس ندارد.

M272 با ارتقا به DOHC، ۴ سوپاپ در هر سیلندر و بلوک آلومینیومی سبک‌تر، قدرت و بازدهی را محسوساً افزایش داد. اما پیچیدگی بیشتر مشکل شفت بالانس را هم همراه آورد. M276 (۲۰۱۱-۲۰۱۸) نسل بعدی بود که تزریق مستقیم بنزین و سیستم استارت-استاپ اضافه کرد. موتور بنز ۲۷۴ هم موتور ۴ سیلندر توربوی نسل جدید بنز است.

روند صنعت به سمت موتورهای کوچک‌تر توربو رفته، ولی M272 آخرین V6 تنفس طبیعی بنز با حس کلاسیک رانندگی V6 محسوب می‌شود. برای خریداران استوک این ارتباط عملی است: اگر M272 E35 با مشخصات مورد نظر پیدا نشد، M112 گزینه جایگزین با قابلیت اطمینان بالاتر ولی قدرت کمتر است. مقاله مقایسه بنز E350 و E250 تفاوت عملکرد مدل‌ها را بررسی کرده.

خرید موتور استوک M272 بدون بررسی فنی دقیق ریسک بالایی دارد. اولین قدم تعیین نسخه دقیق موتور (E25، E30 یا E35) و سازگاری آن با خودروی شماست. M272 در طول سال‌های تولید تغییرات جزئی در سنسورها و ECU داشته — ارسال کد VIN (کد ۱۷ رقمی شاسی) مطمئن‌ترین راه تطبیق است.

سال ساخت موتور را حتماً بپرسید. همان‌طور که توضیح دادیم، موتورهای قبل از ۲۰۰۸ ریسک مشکل شفت بالانس دارند. اگر موتور مدل قبل از ۲۰۰۸ است، از فروشنده بخواهید وضعیت چرخ‌دنده شفت بالانس را تأیید کند. آیا قبلاً تعویض شده؟ آیا موتور صدای غیرعادی دارد؟

بررسی‌های فنی ضروری شامل تست فشار سیلندر (Compression Test)، بررسی نشتی روغن، شنیدن صدای موتور در حالت سرد و گرم و چک کردن وضعیت زنجیر تایمینگ است. فروشنده حرفه‌ای نتیجه تست‌ها را شفاف ارائه می‌دهد.

همزمان با تعویض موتور، بررسی قطعات مرتبط هم ضروری است. اگر بین E350 و E250 تردید دارید، مقاله مقایسه بنز E350 و E250 کمک می‌کند. صاحبان E250 می‌توانند گیربکس بنز E250 را هم استعلام بگیرند.

در استوک یدک هر موتور M272 قبل از فروش تست فشار سیلندر، بررسی ظاهری بلوک و سرسیلندر، تست نشتی روغن و بررسی صدای زنجیر تایمینگ می‌شود. نتیجه تست‌ها همراه فاکتور رسمی و گارانتی کتبی تحویل داده می‌شود.