گیربکس آزرا

گیربکس آزرا یکی از پرتقاضاترین قطعات استوک هیوندای در بازار ایران است. هیوندای آزرا — که در کره جنوبی با نام گرنجور (Grandeur) شناخته می‌شود — سدان لوکس هیوندای بوده که از سال ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۸ به ایران وارد شده. در بازار ایران هر دو اسم «آزرا» و «گرنجور» رایج است و مکانیک‌ها و صاحبان خودرو با هر دو عنوان قطعه جستجو می‌کنند.

آزرا در سلسله‌مراتب هیوندای بین سوناتا و جنسیس قرار دارد. از نظر کلاس و قیمت یک پله بالاتر از سوناتا و یک پله پایین‌تر از جنسیس است. در خانواده کیا هم اپیروس (Opirus) و بعداً کادنزا (K7) در همین رده قرار می‌گیرند — اگرچه اپیروس بر پایه پلتفرم نسل قبلی گرنجور (XG) ساخته شده و قطعات گیربکسش مستقیماً با آزرا TG مشترک نیست.

سه نسل آزرا به ایران وارد شده:

نسل TG (۱۳۸۴-۱۳۹۰): اولین نسل پرفروش آزرا در ایران. موتور اصلی V6 Lambda ۳.۳ لیتر (۲۳۵ اسب بخار، ۳۰۶ نیوتن‌متر) با گیربکس اتوماتیک ۵ سرعته A5HF1 که توسط Powertech (زیرمجموعه هیوندای) بر پایه طراحی F5A51 تولید شده. نسخه ۴ سیلندر Theta ۲.۴ هم وارد ایران شده ولی V6 محبوب‌تر بوده.

نسل HG (۱۳۹۰-۱۳۹۶): مدرن‌تر و مجهزتر از TG. موتورهای Lambda II ۳.۰ و ۳.۳ لیتر V6 (تزریق مستقیم GDi) با گیربکس ۶ سرعته A6LF — نسخه Large Frame با ظرفیت گشتاور بالا مخصوص موتورهای V6. نسخه ۴ سیلندر Theta II ۲.۴ با گیربکس A6MF (Medium Frame) عرضه شده.

نسل IG (۱۳۹۶-۱۳۹۸): آخرین نسل با تیراژ واردات بسیار محدود توسط کرمان موتور. نسخه‌های V6 به گیربکس ۸ سرعته ارتقا یافته‌اند. بعد از ۱۳۹۸ واردات آزرا به ایران متوقف شد.

قیمت گیربکس نو آزرا از کره بسیار بالاست و زمان سفارش ۸ تا ۱۲ هفته طول می‌کشد. تهیه گیربکس استوک تست‌شده با ۴۰ تا ۶۰ درصد صرفه‌جویی و تحویل سریع‌تر، انتخاب اقتصادی‌تری است. خرابی گیربکس روی سایر اجزای سیستم انتقال قدرت هم تأثیر می‌گذارد — بررسی موتور آزرا همزمان با تعویض گیربکس توصیه می‌شود. در ادامه مشخصات فنی هر نسل، مشکلات رایج، اشتراک قطعات و راهنمای خرید مطمئن را بررسی می‌کنیم.

گیربکس A5HF1 نسل TG یک ۵ سرعته اتوماتیک با نسبت دنده اول ۳.۷۸۹ و دنده پنجم (Overdrive) ۰.۷۲۸ است. نسبت دنده نهایی ۳.۶۸۴ و مبدل گشتاور ظرفیتی حدود ۳۰۰ نیوتن‌متر دارد. ظرفیت روغن A5HF1 حدود ۱۰.۹ لیتر است و از روغن ATF SP III استفاده می‌کند. تعویض روغن هر ۸۰ هزار کیلومتر توصیه می‌شود — برای استفاده تجاری (تاکسی) هر ۴۸ هزار کیلومتر.

موتور Lambda ۳.۳ لیتر (G6DB) در آزرا TG حدود ۳۰۶ نیوتن‌متر گشتاور تولید می‌کند — مقداری که در محدوده ظرفیت A5HF1 قرار دارد. نسخه ۴ سیلندر Theta ۲.۴ (G4KC) با ۲۲۲ نیوتن‌متر فشار کمتری به گیربکس وارد می‌کند و عمر مفید بیشتری دارد. موتور V6 ۲.۷ لیتر Mu (G6EA) هم در برخی مدل‌ها با ۲۵۰ نیوتن‌متر استفاده شده.

در نسل HG، گیربکس A6LF (Large Frame) شش سرعته با پمپ روغن طرح Parachoid و ۸ سلونوئید الکترونیکی کار می‌کند. ظرفیت گشتاور A6LF تا ۳۳۲ نیوتن‌متر است. موتور Lambda II ۳.۳ (G6DH) با ۳۴۶ نیوتن‌متر گشتاور خروجی، بسیار نزدیک به حد ظرفیت گیربکس کار می‌کند — فقط ۴ درصد حاشیه امنیت. این موضوع یکی از دلایل سایش زودرس در مدل‌های V6 پرکیلومتر است.

A6MF (Medium Frame) نسخه ۴ سیلندر با ظرفیت ۲۸۵ نیوتن‌متر است. ساختار داخلی مشابه A6LF ولی ابعاد کوچکتر و سبکتر. گیربکس اپتیما کیا هم از همین خانواده A6MF استفاده می‌کند. ظرفیت روغن A6LF حدود ۷.۸ لیتر (سیستم کامل) و A6MF حدود ۷.۵ لیتر است. هر دو از روغن سینتتیک Hyundai ATF SP-IV استفاده می‌کنند — تفاوت بین SP III (نسل TG) و SP-IV (نسل HG) مهم است و استفاده از روغن اشتباه آسیب جدی به سلونوئیدها وارد می‌کند. مقاله نگهداری گیربکس اتوماتیک جزئیات سرویس را توضیح داده.

نسل TG — A5HF1: رایج‌ترین مشکل shift flare (لغزش بین دنده‌ها) است. در این حالت هنگام تعویض دنده ۲ به ۳، دور موتور به‌طور غیرعادی بالا می‌رود قبل از درگیر شدن دنده بعدی. این مشکل معمولاً ناشی از کهنگی روغن گیربکس، فرسودگی صفحات اصطکاکی یا سایش ولو بادی است. در هوای سرد shift flare تشدید می‌شود و با گذشت زمان بدتر خواهد شد. تعویض دنده سخت (harsh shift) و ضربه هنگام کاهش دنده هم در آزراهای TG بالای ۱۵۰ هزار کیلومتر شایع است.

نسل HG — خانواده A6: گیربکس‌های A6LF و A6MF مشکلات متفاوتی نسبت به نسل TG دارند. مهم‌ترین مشکل سایش بور ولو بادی است — حتی در خودروهای با کیلومتر پایین (۶۰ تا ۸۰ هزار کیلومتر) بورهای Reducing Valve ساییده می‌شوند. این سایش باعث نشتی فشار روغن اطراف پیستون‌های سلونوئید و اختلال در تعویض دنده می‌شود.

خرابی هارنس سیم داخلی گیربکس مشکل شایع دیگر نسل HG است. علائم شامل روشن شدن چراغ خطای موتور با کدهای مدار سلونوئید و سنسور سرعت است. اگر مشکل متناوب باشد (گاهی ظاهر شود و گاهی نه)، احتمال خرابی هارنس بالاست.

نکته تشخیصی مهم: گیربکس‌های خانواده A6 تمام یادگیری تطبیقی را هر زمان که کدی در ECU ذخیره شود فریز می‌کنند. حتی یک کد خطای موتور غیرمرتبط (مثلاً سنسور اکسیژن) می‌تواند کیفیت تعویض دنده را تحت تأثیر قرار دهد. قبل از عیب‌یابی گیربکس، حتماً مشکلات موتور را برطرف کنید. مقاله مقایسه آزرا و اپتیما نکات تعمیراتی بیشتری درباره خانواده هیوندای-کیا ارائه می‌دهد و مقاله مقایسه جنسیس و آزرا تفاوت‌های سیستم انتقال قدرت را بررسی کرده.

یکی از مزایای مهم گیربکس آزرا در بازار استوک، اشتراک قطعات گسترده با سایر خودروهای هیوندای و کیاست.

گیربکس A5HF1 نسل TG در سوناتا NF مدل V6 هم استفاده شده. کیت‌های بازسازی (rebuild kit) و قطعات داخلی مثل صفحات اصطکاکی، سلونوئیدها و واشرها بین آزرا TG و سوناتا NF V6 مشترک هستند. حتی کیت‌های F5A51 میتسوبیشی (Galant و Eclipse) هم سازگار است — منابع تأمین قطعات گسترده‌تر از چیزی است که در نگاه اول به نظر می‌رسد.

در نسل HG، گیربکس A6LF با سانتافه DM مدل V6 مشترک است. هر دو خودرو از موتور Lambda II و گیربکس Large Frame استفاده کرده‌اند. A6MF (نسخه ۴ سیلندر) هم در سوناتا، اپتیما و اسپورتیج به کار رفته.

نکته مهم: بسیاری تصور می‌کنند اپیروس کیا دقیقاً معادل آزرا TG است. در واقع اپیروس بر پایه پلتفرم نسل سوم گرنجور (XG) ساخته شده — نه TG. بنابراین گیربکس اپیروس و آزرا TG مستقیماً قابل تعویض نیستند، ولی برخی قطعات داخلی (صفحات اصطکاکی، فیلتر، واشر) ممکن است مشترک باشد.

این اشتراک قطعات چه مزیتی دارد؟ موجودی بالاتر در بازار (از چند مدل مختلف قطعه وارد بازار می‌شود)، قیمت رقابتی‌تر و تجربه تعمیر گسترده‌تر در تعمیرگاه‌ها. موتور Lambda II هم بین آزرا HG و سوناتا مشترک است — اگر همزمان به تعویض موتور هم نیاز دارید، این اشتراک مزیت بزرگی است.