گیربکس ال 90

گیربکس ال ۹۰ یکی از پرتقاضاترین قطعات بازار لوازم یدکی در ایران است. ال ۹۰ (تندر ۹۰) بر پایه داچیا لوگان ساخته شده و از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۷ توسط پارس‌خودرو تحت لیسانس رنو در ایران مونتاژ شد. با توجه به تعداد بالای این خودرو در خیابان‌ها، خرابی گیربکس یکی از مشکلات رایج صاحبان L90 است.

قیمت گیربکس نو ال نود از نمایندگی بالای ۸۰ میلیون تومان است و معمولاً ۲ تا ۴ هفته زمان سفارش دارد. در مقابل، گیربکس استوک تست‌شده با ۴۰ تا ۶۰ درصد صرفه‌جویی و تحویل سریع‌تر در دسترس است. ال ۹۰ دو نوع گیربکس دارد: دستی JH3 پنج‌دنده و اتوماتیک AL4 چهاردنده. انتخاب درست به مدل و سال ساخت خودروی شما بستگی دارد.

خرابی گیربکس معمولاً به تنهایی نمی‌آید. وقتی گیربکس مشکل پیدا می‌کند، فشار مضاعف روی موتور و سیستم انتقال قدرت وارد می‌شود. به همین دلیل توصیه می‌کنیم همزمان با تعویض گیربکس، وضعیت دینام ال ۹۰ و سرسیلندر ال ۹۰ را هم بررسی کنید تا از سلامت کل سیستم مطمئن شوید.

نکته مهم: گیربکس اتوماتیک ال ۹۰ از نوع AL4 است — همان گیربکسی که در پژو ۲۰۶ تیپ ۵ هم استفاده شده. اگر با این گیربکس آشنا نیستید، مقاله گیربکس AL4 چیست؟ توضیح کاملی درباره ساختار و عملکرد آن ارائه می‌دهد. در ادامه مشخصات فنی هر دو نوع، نشانه‌های خرابی و راهنمای خرید استوک مطمئن را بررسی می‌کنیم.

گیربکس دستی JH3 یک گیربکس ۵ دنده با طراحی ساده و اثبات‌شده رنو است. ظرفیت روغن آن 3.1 لیتر است و از روغن دنده ۷۵W-80 استفاده می‌کند. وزن تقریبی این گیربکس حدود ۳۵ کیلوگرم است. JH3 در تندر ۹۰ دستی و لوگان دستی به کار رفته و به دلیل ساختار مکانیکی محض، تعمیر و نگهداری آن ساده‌تر از نوع اتوماتیک است. این گیربکس نسخه مشابهی در سایر خودروهای رنو هم دارد — مثلاً گیربکس رنو کپچر از همین خانواده گیربکس استفاده می‌کند.

گیربکس اتوماتیک AL4 (که با نام DP0 هم شناخته می‌شود) ساخت مشترک رنو و PSA (پژو-سیتروئن) است. این گیربکس ۴ دنده با ظرفیت روغن 6 لیتر و وزن تقریبی ۵۵ کیلوگرم عرضه می‌شود. روغن مناسب آن ATF Dexron III است و تعویض به موقع روغن مهم‌ترین عامل طول عمر AL4 است. نکته کلیدی: AL4 دقیقاً همان گیربکسی است که در گیربکس پژو ۲۰۶ تیپ ۵ اتوماتیک استفاده شده. یعنی قطعات یدکی، روش تعمیر و حتی قطعه استوک بین این دو خودرو مشترک است.

در هنگام تعویض گیربکس، بررسی وضعیت موتور ال ۹۰ هم اهمیت دارد. موتور K4M رنو اگرچه قابل اعتماد است، ولی بعد از ۲۰۰ هزار کیلومتر ممکن است نیاز به سرویس سرسیلندر ال ۹۰ پیدا کند. برای آشنایی بیشتر با ساختار AL4، مقاله گیربکس AL4 چیست؟ را مطالعه کنید.

همان‌طور که در جدول می‌بینید، گیربکس دستی JH3 از نظر طول عمر و هزینه نگهداری مزیت دارد. اما گیربکس اتوماتیک AL4 برای رانندگی شهری و ترافیک سنگین راحت‌تر است. انتخاب بین این دو به سبک رانندگی شما بستگی دارد: اگر بیشتر در شهر و ترافیک رانندگی می‌کنید، AL4 خستگی کمتری دارد. اگر مسیر بین‌شهری زیاد دارید یا صرفه اقتصادی اولویت شماست، JH3 انتخاب عاقلانه‌تری است.

نکته مهم اینکه AL4 یک پلتفرم مشترک بین رنو و PSA (پژو-سیتروئن) است — یعنی اگر قطعه‌ای برای گیربکس پژو ۲۰۶ اتوماتیک پیدا کنید، روی ال ۹۰ اتوماتیک هم جواب می‌دهد. این مزیت بزرگی در بازار استوک است چون موجودی قطعات بیشتر و قیمت‌ها رقابتی‌تر می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با انواع جعبه دنده اتومبیل و تفاوت‌های عملکردی آن‌ها، مقاله مربوطه در بلاگ ما راهنمای کاملی ارائه می‌دهد.

ال ۹۰ در ایران توسط دو خودروساز تولید شده: تندر ۹۰ توسط ایران‌خودرو و تندر پلاس توسط پارس‌خودرو. سوال رایج خریداران: آیا گیربکس این دو با هم فرق دارد؟

پاسخ کوتاه: خیر. هر دو خودرو از پلتفرم B0 رنو ساخته شده‌اند و گیربکس‌هایشان یکسان است — هم JH3 دستی و هم AL4 اتوماتیک. تفاوت‌های تندر ۹۰ و تندر پلاس بیشتر در سطح تجهیزات کابین، طراحی سپر و چراغ‌هاست، نه در سیستم انتقال قدرت.

وقتی گیربکس استوک سفارش می‌دهید، فرقی نمی‌کند خودروتان تندر ۹۰ ایران‌خودرو باشد یا تندر پلاس پارس‌خودرو — گیربکس هر دو قابل جابه‌جایی است. فقط نوع گیربکس (دستی یا اتوماتیک) و سال ساخت خودرو مهم است.

خرید گیربکس استوک بدون بررسی فنی ریسک بالایی دارد. اولین قدم مطمئن شدن از سازگاری قطعه با خودروی شماست. ال ۹۰ در طول سال‌های تولید (۱۳۸۶ تا ۱۳۹۷) تغییرات جزئی در نسخه گیربکس داشته و ارسال کد VIN مطمئن‌ترین راه تطبیق است. کد VIN روی پلاک شاسی (ستون B سمت راننده) و کارت خودرو حک شده.

قبل از خرید، این موارد را از فروشنده بپرسید: آیا گیربکس تست شده؟ چه تست‌هایی انجام شده (فشار روغن، عملکرد، صدا)؟ گارانتی کتبی دارد و مدت آن چقدر است؟ امکان مرجوع در صورت عدم تطابق وجود دارد؟ یک فروشنده حرفه‌ای به همه این سوالات پاسخ شفاف می‌دهد. در استوک یدک هر گیربکس ال ۹۰ قبل از فروش تست فشار روغن، بررسی ظاهری پوسته و تست عملکرد چرخ‌دنده‌ها می‌شود.

نکته مهم برای خریداران اتوماتیک: گیربکس AL4 به دمای کاری حساس است. اگر کولر روغن گیربکس خودروی شما خراب باشد، گیربکس جدید هم به سرعت آسیب می‌بیند. حتماً قبل از نصب، سیستم خنک‌کننده را بررسی کنید.

برند رنو در ایران خودروهای متعددی دارد. اگر به دنبال قطعات هم‌برند هستید، گیربکس مگان هم از خانواده رنو است و بخش‌هایی از تجربه فنی مشترک دارد. همچنین دینام ال ۹۰ به عنوان قطعه مکمل سیستم انتقال قدرت، ممکن است همزمان نیاز به بررسی داشته باشد. مقاله نگهداری از گیربکس اتوماتیک نکات مهمی برای طولانی کردن عمر گیربکس بعد از نصب ارائه می‌دهد.