گیربکس هایما؛ قلب انتقال قدرت خودروهای چینی محبوب بازار ایران
هایما یکی از پرفروشترین برندهای چینی مونتاژ ایران خودرو است و دو مدل اصلی آن، یعنی S۵ و S۷، سهم بزرگی از بازار کراساوورهای اقتصادی را در اختیار دارند. در میان قطعات این خودروها، گیربکس هایما همیشه پرسش و دغدغه اصلی مالکان بوده است: چه نوع گیربکسی روی آن نصب شده، عمرش چقدر است و وقتی خراب شد باید تعمیر کرد یا قطعه استوک سالم جایگزین کرد. در این راهنما به عنوان متخصص قطعات استوک، تمام آنچه را که پیش از خرید یا تعمیر گیربکس هایما باید بدانید مرور میکنیم.
هایما چه گیربکسی دارد؟ شناخت انواع
برخلاف تصور رایج، گیربکس همه مدلهای هایما یکسان نیست. نوع گیربکس به مدل و نوع موتور خودرو بستگی دارد و همین تفاوتها هنگام تهیه قطعه جایگزین حیاتی است.
گیربکس هایما S۷
هایما S۷ با موتور توربوشارژ ۱۷۹۵ سیسی (کد موتور HM484Q برای دستی و HM484QA برای اتوماتیک) عرضه میشود. این موتور چهارسیلندر ۱۶ سوپاپ، بسته به سال تولید، قدرتی بین ۱۷۰ تا ۱۸۳ اسب بخار و حداکثر گشتاور حدود ۲۳۰ نیوتنمتر تولید میکند.
نکته کلیدی اینجاست که هایما S۷ بسته به نوع موتور، دو خانواده گیربکس متفاوت دارد:
- نسخه ۲۰۰۰ سیسی تنفس طبیعی: گیربکس اتوماتیک ۵ سرعته با کد A5F2 که نسلی کلاسیک، قدرتمند و نسبتا بادوام محسوب میشود.
- نسخه توربو ۱.۸ لیتری: گیربکس اتوماتیک ۶ سرعته با کد A6F3 که نسل جدیدتر، هوشمندتر و در عین حال پیچیدهتر است.
هر دو گیربکس از نوع تیپترونیک هستند و توسط شرکت پاورتک (Hyundai Powertech) در کره جنوبی ساخته میشوند. همین ریشه کرهای باعث شده کیفیت ساخت گیربکس هایما نسبت به بسیاری از خودروهای چینی همرده، بالاتر باشد.
گیربکس هایما S۵
هایما S۵ در نسلهای اولیه از گیربکس CVT (دنده متغیر پیوسته) بهره میبرد. این گیربکس برای رانندگی شهری نرم بود اما در سربالاییها و سرازیریها ضعف نشان میداد. به همین دلیل در نسل S۵ پلاس، سازنده گیربکس CVT را کنار گذاشت و گیربکس اتوماتیک ۶ سرعته (۶AT) ساخت پاورتک کره را جایگزین کرد. نتیجه، رانندگی راحتتر در شیبها و شتاب بهتر بود. عملکرد این گیربکس شباهت زیادی به نمونه نصبشده روی S۷ دارد.
علائم خرابی گیربکس هایما
گیربکس اتوماتیک معمولا خرابی خود را با چند نشانه واضح اعلام میکند. شناخت زودهنگام این علائم میتواند هزینه تعمیر را از یک تعویض روغن ساده تا یک اورهال کامل تغییر دهد. رایجترین علائم عبارتاند از:
- ضربه یا تقه محسوس هنگام تعویض دنده، بهویژه در دنده عقب و در نسخه توربو با گیربکس ۶ سرعته.
- لرزش و تکان خوردن خودرو حین تعویض دنده یا شتابگیری.
- تاخیر در پاسخدهی هنگام انتخاب حالت D یا R.
- صداهای غیرعادی و سوتمانند از ناحیه گیربکس.
- تیره یا سیاه شدن رنگ روغن گیربکس که میتواند نشانه خرابی صافی یا فرسودگی داخلی باشد.
- افت محسوس قدرت و کیفیت سواری.
در گیربکس ۵ سرعته نسخه ۲۰۰۰ سیسی، ریشه این مشکلات معمولا فرسودگی سولنوئید والوها، خرابی واشر و کاسهنمدهای داخلی یا افت کیفیت روغن است. در گیربکس ۶ سرعته نسخه توربو، یکی از شایعترین علتها خرابی سنسور دمای روغن (OTS) است که با ارسال اطلاعات نادرست دما به کامپیوتر گیربکس، فشار هیدرولیک را به هم میریزد و باعث ضربه و تاخیر میشود.
نگهداری گیربکس هایما؛ مهمترین نکته
مهمترین عامل طول عمر گیربکس هایما، روغن درست و تعویض بهموقع آن است. این موضوع آنقدر مهم است که استفاده از روغن اشتباه میتواند بهسرعت به گیربکس آسیب جدی بزند. نکته دقیق و فنی اینجاست:
- گیربکس ۵ سرعته (نسخه ۲۰۰۰ سیسی) به روغن با استاندارد SP-III نیاز دارد.
- گیربکس ۶ سرعته (نسخه توربو) به روغن با استاندارد SP-IV نیاز دارد.
این دو روغن قابل جایگزینی با یکدیگر نیستند و اشتباه گرفتنشان از رایجترین دلایل خرابی زودهنگام است. در مورد بازه تعویض، منابع تخصصی معمولا تعویض کامل روغن را هر ۵۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر توصیه میکنند، هرچند برخی تعمیرگاهها برای شرایط سخت رانندگی شهری ایران بازه محتاطانهتر ۳۰ هزار کیلومتر را پیشنهاد میدهند.
تعمیر کنیم یا گیربکس استوک جایگزین کنیم؟
وقتی گیربکس هایما دچار مشکل جدی میشود، هزینهها بهسرعت بالا میرود. بر اساس قیمتهای سال ۱۴۰۴، تعمیرات معمول گیربکس هایما تقریبا در این بازهها قرار دارد:
- تعویض روغن با دستگاه: حدود ۳ تا ۵ میلیون تومان.
- تعمیر سولنوئید و والوبادی: حدود ۳.۵ تا ۵ میلیون تومان.
- تعویض کنورتور (ساعت گیربکس): حدود ۶.۵ تا ۹ میلیون تومان.
- اورهال کامل گیربکس: از ۱۴ تا ۳۰ میلیون تومان و بالاتر.
وقتی پای اورهال کامل یا تعویض قطعات اصلی به میان میآید، در بسیاری از موارد تهیه یک گیربکس استوک سالم و تستشده، هم از نظر هزینه و هم از نظر اطمینان، گزینه منطقیتری است. گیربکس استوک خودروهای خارجی و چینی، قطعهای است که از خودروی سالم بازیافت شده و کارکرد واقعی و قابل ردیابی دارد. در صفحه گیربکس هایما در استوک یدک میتوانید نمونههای موجود را با کد فنی و مشخصات دقیق ببینید و قبل از تصمیم نهایی مشورت بگیرید.
نکته مهم هنگام خرید این است که حتما کد گیربکس (A5F2 برای نسخه ۲۰۰۰ و A6F3 برای نسخه توربو) و تطابق آن با نوع موتور خودرویتان را بررسی کنید. نصب گیربکس اشتباه روی موتور ناهماهنگ، مشکلات تازهای میسازد. اگر مدل خودرو یا کد گیربکستان را نمیدانید، کارشناسان ما در بخش گیربکس استوک خودروهای خارجی راهنماییتان میکنند.
سوالات پرتکرار
گیربکس هایما S۷ چند سرعته است؟
بستگی به موتور دارد. نسخه ۲۰۰۰ سیسی تنفس طبیعی گیربکس اتوماتیک ۵ سرعته (A5F2) و نسخه توربو ۱.۸ لیتری گیربکس اتوماتیک ۶ سرعته (A6F3) دارد. هر دو ساخت شرکت پاورتک کره جنوبی هستند.
گیربکس هایما ساخت کجاست؟
گیربکس اتوماتیک هایما S۵ پلاس و S۷ توسط شرکت پاورتک (Hyundai Powertech) در کره جنوبی تولید میشود و از نوع تیپترونیک است. همین موضوع کیفیت آن را نسبت به برخی خودروهای چینی همرده بالاتر برده است.
هر چند وقت باید روغن گیربکس هایما را عوض کرد؟
منابع تخصصی تعویض کامل روغن را معمولا هر ۵۰ تا ۷۰ هزار کیلومتر توصیه میکنند. مهمتر از بازه، نوع روغن است: گیربکس ۵ سرعته استاندارد SP-III و گیربکس ۶ سرعته استاندارد SP-IV میخواهد و این دو نباید با هم اشتباه شوند.
آیا گیربکس CVT هایما S۵ قابل اعتماد است؟
گیربکس CVT نسلهای اولیه S۵ در رانندگی شهری نرم بود اما در شیبها ضعف داشت. به همین دلیل سازنده در S۵ پلاس آن را با گیربکس اتوماتیک ۶ سرعته جایگزین کرد که عملکرد قابل اعتمادتری دارد.
تعمیر گیربکس هایما بهتر است یا تعویض با استوک؟
اگر مشکل کوچک باشد (مثل سنسور دما یا تعویض روغن) تعمیر مقرونبهصرفه است. اما وقتی پای اورهال کامل با هزینه بالای ۱۵ تا ۳۰ میلیون تومان به میان میآید، تهیه گیربکس استوک سالم و تستشده اغلب گزینه اقتصادیتر و مطمئنتری است.
اگر گیربکس هایمای شما به تعویض نیاز دارد، پیش از پرداخت هزینه سنگین اورهال، نگاهی به موجودی گیربکس استوک هایما در استوک یدک بیندازید. قطعات با کد فنی مشخص، تستشده و با مشاوره کارشناسی ارائه میشوند تا مطمئن باشید قطعه درست را برای خودروی خود انتخاب میکنید.